Nederlanders staan traditioneel niet bekend om hun bereidheid om te vechten voor hun vaderland. Toch laat recent onderzoek van het Haagse instituut Clingendael een opvallende verandering zien: bijna de helft van de Nederlanders is nu bereid om het land te verdedigen bij een oorlog. Dit is een sterke stijging vergeleken met slechts 16 procent direct na de Russische inval in Oekraïne in februari 2022.
Behoefte aan meer weerbaarheid
Het onderzoek wijst op een groeiend gevoel van dreiging en de behoefte aan meer weerbaarheid binnen Europa. Nederlanders zien de noodzaak in van een sterker en onafhankelijker Europa, vooral ten opzichte van Rusland, China en de Verenigde Staten. Veiligheid binnen de EU is een topprioriteit geworden, samen met migratie, zo blijkt uit de Clingendael Buitenland Barometer.
Europese Unie
Hoewel Nederlanders weinig warme gevoelens koesteren voor de Europese Unie, willen ze er ook niet vanaf. Een meerderheid vindt dat Europa minder afhankelijk moet zijn van externe machten en wil niet terug naar de gulden. In tijden van geopolitieke spanningen zoeken veel Nederlanders eerder veiligheid binnen de EU dan erbuiten. Clingendael-directeur Monika Sie Dhian Ho merkt hierover op: “Je ziet die draai ook bij nationalistische partijen. Als de geopolitiek echt ruig wordt, willen ze liever greep op de zaak houden en de EU een andere richting op krijgen dan eruit te stappen. Dat is een heel interessante wending.”
Actieve dienstplicht
Sie Dhian Ho benadrukt echter dat er een verschil blijft tussen het aangeven bereid te zijn om te vechten en daadwerkelijk de wapens oppakken als het zover komt. “Een vragenlijst invullen en zeggen dat je wilt vechten, is nog wel wat anders dan echt de wapens oppakken als de Russen komen,” zegt ze. Dit verschil komt mogelijk door een gebrek aan recente militaire dienstervaring bij veel Nederlanders. Landen met een actieve dienstplicht, zoals Zweden, waar 70 procent van de bevolking bereid is te vechten, laten hogere bereidheidspercentages zien.
Vechtbereidheid Nederlanders
De oorlog in Oekraïne heeft duidelijk een impact gehad op de vechtbereidheid van Nederlanders. Voor het eerst in jaren zien we een stijging in het aantal burgers dat bereid is de wapens op te nemen bij een conflict. Dit verschilt echter nog steeds per context; de bereidheid om voor een ander EU-land te vechten ligt bijvoorbeeld aanzienlijk lager.
Niet permanent
Toch waarschuwen experts dat deze verhoogde vechtbereidheid niet permanent is. Als de oorlog in Oekraïne langer voortsleept zonder escalatie, kan de urgentie en daarmee de bereidheid om te vechten weer afnemen. Momenteel is het dreigingsgevoel echter hoog, wat zorgt voor een grotere saamhorigheid en bereidheid om het vaderland te verdedigen.
Check ook:
