Haaien in de Noordzee zijn de afgelopen jaren steeds vaker onderwerp van onderzoek en opvallende waarnemingen. Veel mensen denken bij haaien direct aan gevaarlijke dieren uit verre oceanen, maar de werkelijkheid is toch wat anders. In Nederlandse wateren leven verschillende soorten haaien en onderzoekers zien dat sommige populaties zich steeds vaker laten zien langs de kust. Volgens deskundigen zwemmen er meerdere haaiensoorten in de Noordzee. Zo worden onder andere de gevlekte gladde haai, hondshaai en ruwe haai regelmatig waargenomen. Ook grotere soorten, zoals de reuzenhaai, komen voor in deze wateren.
Steeds meer haaien worden waargenomen
Onderzoekers houden al jaren de ontwikkeling van haaienpopulaties in de gaten. Daarbij valt op dat bepaalde soorten vaker worden gevangen of gezien dan vroeger. Vooral de gevlekte gladde haai lijkt zich steeds vaker in de buurt van de Nederlandse kust te bevinden.
Onderzoeker Niels Brevé volgt de haaienpopulatie in de Noordzee al lange tijd en merkt een duidelijke verandering. Waar onderzoekers vroeger veel minder haaien tegenkwamen, worden er nu regelmatig tientallen per boot gevangen tijdens onderzoeken. De dieren worden vervolgens voorzien van een merkteken of een zender, zodat wetenschappers hun bewegingen kunnen volgen.
Haaien in de Noordzee worden onder andere onderzocht om meer inzicht te krijgen in hun leefgebieden en trekgedrag. Dankzij deze onderzoeken weten wetenschappers dat sommige haaien overwinteren in noordelijke gebieden, zoals rond Noorwegen en Schotland, terwijl andere dieren richting zuidelijkere wateren trekken.
Beeld: Pexels James
De Oosterschelde als belangrijke plek voor jonge haaien
Een opvallende ontdekking is dat de Oosterschelde een belangrijke kraamkamer vormt voor sommige haaiensoorten. Vrouwelijke haaien keren in het voorjaar terug naar dit gebied om hun jongen te krijgen. Een vrouwtje krijgt gemiddeld tussen de twee en tien jongen per jaar.
Omdat onderzoekers beter begrijpen waar de dieren zich bevinden, kunnen zij ook gerichter werken aan bescherming. Steeds vaker worden satellietzenders gebruikt in plaats van alleen traditionele merktekens. Deze technieken geven informatie over de routes die haaien gedurende het jaar afleggen.
Ook jonge haaien worden steeds vaker gevonden in de Noordzee. Onderzoekers willen vooral weten welke gebieden belangrijk zijn voor de groei en bescherming van deze dieren.
Beeld: Pexels Benni
Warmere zee zorgt mogelijk voor verandering
Een belangrijke verklaring voor de toename van waarnemingen is de opwarming van het zeewater. Door klimaatverandering wordt de Noordzee steeds warmer, waardoor het leefgebied van sommige haaiensoorten langzaam naar het noorden verschuift.
De warmere omstandigheden maken delen van de Nederlandse kust aantrekkelijker voor haaien. Vooral ondiepe gebieden kunnen geschikt zijn voor vrouwtjes die hun jongen willen beschermen. Daarnaast speelt mee dat haaien weinig worden gevangen voor commerciële doeleinden, omdat ze volgens onderzoekers niet aantrekkelijk zijn voor de voedselmarkt.
Geen reden tot paniek voor strandgangers
Hoewel het idee van haaien dichtbij de kust spannend kan klinken, benadrukken deskundigen dat mensen zich geen zorgen hoeven te maken. De meeste soorten die in Nederlandse wateren voorkomen, zijn ongevaarlijk.
De gevlekte gladde haai heeft bijvoorbeeld platte tanden waarmee hij vooral bodemdieren zoals krabben eet. Ook de hondshaai vormt geen bedreiging voor mensen. Deze kleinere haai gebruikt zijn tanden vooral om vissen en andere kleine prooien te vangen.
Haaien in de Noordzee zijn volgens onderzoekers vooral een teken dat het ecosysteem verandert en dat bepaalde soorten zich opnieuw vaker laten zien. De dieren horen bij de natuur en spelen een belangrijke rol in het zeeleven. Een ontmoeting met een haai tijdens een dagje aan het strand is dan ook vooral bijzonder en niet iets om bang voor te zijn.
Check ook:
