Nederland krijgt te maken met stevige winterkou. Door een combinatie van vorst en een krachtige noordoostenwind kan de gevoelstemperatuur op sommige plekken dalen tot rond de -20 graden. En dat is niet zonder gezondheidsrisico’s, zo waarschuwt Buienradar.
Sterke wind maakt kou extra verraderlijk
Hoewel de thermometer temperaturen aangeeft die minder extreem lijken, zorgt de wind ervoor dat het veel kouder aanvoelt. In het noorden van het land waait het met windkracht 4 tot 5, terwijl in het Waddengebied zelfs windkracht 6 tot 7 wordt verwacht. Hoe harder het waait, hoe sneller warmte van het lichaam wordt afgevoerd.
De gevoelstemperatuur wordt berekend aan de hand van een vaste formule waarin de gemeten temperatuur en de windsnelheid samenkomen. Bij stevige wind wordt de warme luchtlaag rond het lichaam weggeblazen, waardoor je sneller afkoelt dan bij windstil weer.
Waarom je lichaam sneller afkoelt
Rond het lichaam bevindt zich normaal gesproken een dunne laag warme lucht, die wordt vastgehouden door kleding en lichaamswarmte. Wind verstoort deze beschermende laag, waardoor kou directer inwerkt op de huid. Hoe beter je kleding de wind tegenhoudt, hoe beter deze warmte behouden blijft.
Bij koude omstandigheden probeert het lichaam de kerntemperatuur van ongeveer 37 graden te behouden. Dat gebeurt eerst door bloedvaten in handen, voeten, oren en neus te vernauwen, zodat daar minder warmte verloren gaat. Daarna kunnen rillen en bibberen optreden om extra warmte op te wekken.
Gevolgen van langdurige blootstelling
Wanneer het lichaam verder afkoelt, kunnen motorische vaardigheden afnemen. Mensen worden onhandiger, spreken moeilijker en raken bij extreme afkoeling zelfs het bewustzijn kwijt. In Nederland komt dat zelden voor, maar waakzaamheid blijft belangrijk.
Daarnaast kan koude, droge lucht de longen en luchtwegen irriteren. Vooral mensen met gevoelige luchtwegen of longaandoeningen kunnen daar last van krijgen.
Praktische adviezen bij extreme kou
Wie toch naar buiten gaat, doet er goed aan zich in meerdere lagen te kleden. Het warm houden van handen, voeten en hoofd is cruciaal, omdat via deze lichaamsdelen veel warmte verloren gaat. Een muts, winddichte jas en goede handschoenen maken een groot verschil.
Voor mensen die minder goed tegen kou kunnen, is binnen blijven een veilige optie tot de dooi begin volgende week inzet.
Extra aandacht voor buitenevenementen
De winterse omstandigheden zijn vooral relevant voor evenementen zoals de Halve Marathon van Egmond, die zondag over strand en duinen wordt gelopen. De organisatie noemt de omstandigheden winters, maar passend bij het karakter van de race.
