De bitterbal is misschien wel één van de meest iconische snacks van Nederland. Krokant van buiten, romig van binnen — geliefd bij jong en oud. Maar waarom heet dit ronde borrelhapje eigenlijk een bitterbal? De naam heeft niets te maken met een bittere smaak, maar vindt zijn oorsprong in de Nederlandse borrelcultuur.
Tekst loopt verder onder de video
Bitterbal: van “bittertje” naar bittergarnituur
De term “bitter” verwees vroeger naar een sterk, kruidig alcoholisch drankje zoals Jenever of kruidenbitter. Deze drankjes werden vaak geserveerd als aperitief of tijdens sociale bijeenkomsten. Om de alcohol beter te verdragen, kregen mensen er een klein, hartig hapje bij: zo ontstond het bittergarnituur.
Dit garnituur bestond uit verschillende kleine hapjes, zoals stukjes kaas, augurken, leverworst en warm gefrituurd lekkers zoals kroketjes en — jawel — de bitterbal. De bitterbal was dus het warme onderdeel bij de bitter.
De evolutie van een borrelhapje
De bitterbal is eigenlijk een kleine, ronde variant van de kroket. Beide worden gemaakt van een dikke ragout die na afkoeling gepaneerd en gefrituurd wordt. In cafés en kroegen werd de bitterbal geliefd vanwege zijn handige formaat en stevige structuur. Zo kon men borrelen zonder meteen een hele maaltijd te hoeven bestellen.
Hoewel de “bitter” tegenwoordig niet meer standaard op tafel staat, is de naam bitterbal altijd gebleven — een eerbetoon aan zijn oorsprong als perfecte partner voor de borrel.
Check ook:
