De prijs van friet is door de jaren heen schrikbarend gestegen. Een patatje bij de snackbar kost vandaag de dag gemiddeld bijna vier euro, terwijl je rond het jaar 2000 nog voor net iets meer dan twee gulden klaar was. In steden als Amsterdam schiet de prijs van friet zelfs richting de vijf euro. Dat roept de vraag op: hoe kan een simpel bakje patat zo duur worden, terwijl de aardappel momenteel spotgoedkoop is?
Tekst loopt verder onder de video
Goedkope aardappelen, maar friet blijft prijzig
Het lijkt tegenstrijdig: boeren krijgen op dit moment nauwelijks iets voor hun aardappelen. Door een overvloedige oogst en tegenvallende exportprijzen worden ze soms zelfs verwerkt tot veevoer. Toch zie je dat nauwelijks terug in de prijs van friet. Dat komt omdat de aardappel zelf slechts een fractie van de kostprijs uitmaakt. Voor een portie van 250 gram gaat het om nog geen tien cent.
De echte klappen vallen elders. Zo zijn de energieprijzen de afgelopen jaren hard omhoog gegaan, vooral door geopolitieke spanningen. Ook de prijs van frituurolie en verpakkingen steeg flink. Daardoor wordt de prijs van friet in de snackbar vooral bepaald door kosten die niets met de aardappel zelf te maken hebben.
Duurdere lonen en worstelende ondernemers
Daarnaast is personeel in de horeca en snackbars fors duurder geworden. Waar loonlasten twintig jaar geleden nog goed waren voor ongeveer 18% van de kostprijs, is dat inmiddels bijna verdubbeld naar 30%. Veel ondernemers in de frituurbranche hebben moeite om de stijgende kosten door te rekenen, zeker in wijken waar mensen minder te besteden hebben. De prijs van friet wordt daar bewust wat lager gehouden, wat de winstmarges zwaar onder druk zet. De gevolgen zijn duidelijk: honderden snackbars hebben in de afgelopen vijf jaar hun deuren gesloten. Vooral familiebedrijven kunnen de stijgende kosten en kleinere marges vaak niet meer opvangen.
Verwacht geen lagere prijs van friet
Wie hoopt dat de prijs van friet binnenkort weer daalt, komt waarschijnlijk bedrogen uit. Ondanks de huidige lage aardappelprijs zitten de grootste kostenposten in zaken zoals energie, loon, olie en logistiek. Volgens kenners zoals Cindy van Rijswick van Rabo Research is de kans op goedkopere patat vrijwel nihil: “In al die jaren dat ik dit volg, heb ik nog nooit meegemaakt dat de prijs structureel omlaag ging.”Kortom: hoewel de aardappel zelf bijna niets kost, betaal je tegenwoordig flink voor een portie friet. De prijs van friet is in 25 jaar tijd zo’n vier keer zo hoog geworden, en voorlopig lijkt daar geen verandering in te komen. Wie trek heeft in een bakje patat zal dus gewoon dieper in de buidel moeten tasten.
Check ook:
