Hoewel het op dit moment kalm lijkt boven de Atlantische Oceaan, is die rust volgens meteorologen allesbehalve geruststellend. Normaal gesproken barst het in september van de tropische stormen en orkanen, maar dit jaar blijft het opvallend stil. “Dat klinkt positief, maar in werkelijkheid kan die stilte juist leiden tot krachtigere stormen later dit najaar,” legt weerman Dennis Wilt uit. Het uitblijven van tropische stormen betekent namelijk dat de opgebouwde warmte in de oceaan geen uitweg vindt. Wanneer dat wél gebeurt, kan het hard losbarsten — en die klap kan ook in Nederland voelbaar zijn.
Tekst loopt verder onder de video
Hoe de oceaan invloed heeft op stormen in Nederland
De situatie is bijzonder. Het water in de Atlantische Oceaan en de Golf van Mexico is uitzonderlijk warm — zelfs boven de 30 graden, wat Wilt omschrijft als “kleuterbadtemperatuur”. Dat zijn ideale omstandigheden voor de vorming van orkanen. Toch gebeurt dat nauwelijks. De boosdoener is de windschering: de windrichting op grote hoogte is tegengesteld aan die vlak boven het zeeoppervlak. Daardoor kantelt de opstijgende vochtige lucht en krijgen tropische depressies geen kans om uit te groeien tot orkanen.
Juist daardoor stapelt de energie zich op in de atmosfeer. Wilt vergelijkt orkanen met een uitlaatklep: “Als die klep te lang dicht blijft, kan er later in het seizoen een enorme ontlading plaatsvinden.” Mocht er eind september of in oktober alsnog een orkaan ontstaan, dan is de kans groot dat die krachtiger en venijniger is dan normaal. En omdat tropische stormen in het najaar vaak noordelijker ontstaan, is de kans dat ze door de straalstroom naar Europa worden geblazen aanzienlijk.
Gevaar voor de komende maanden
Voor Nederland betekent dit dat de dreiging van zware herfststormen groeit. Eerdere jaren zagen we al hoe tropische stormen koers zetten richting West-Europa. Zo bereikte vorig jaar de voormalige orkaan Kirk — ooit categorie 4 — nog onze omgeving. Nederland ontsnapte toen grotendeels met onstuimig weer en veel regen, maar landen als Frankrijk, Portugal en Spanje kregen forse schade te verduren.
Dit keer kan het anders uitpakken. “Tot eind november, wanneer het orkaanseizoen voorbij is, houden we ons hart vast,” benadrukt Wilt. De kans op stormen in Nederland neemt dan ook elke week toe zolang de situatie op zee onveranderd blijft. De combinatie van extreem warm zeewater, opgebouwde energie en een krachtige straalstroom kan leiden tot stormen die we in jaren niet meer hebben meegemaakt. Wie nu nog denkt dat het rustige weer een teken van veiligheid is, komt mogelijk bedrogen uit. De komende weken worden cruciaal om te zien of die opgebouwde spanning zich omzet in zware stormen in Nederland. Eén ding is zeker: de meteorologen volgen elke beweging boven de oceaan op de voet — en wij houden beter rekening met een turbulent najaar.
Check ook:
