Ceuta-bestorming heeft de afgelopen dagen wereldwijd voor grote verbazing gezorgd. Tienduizenden migranten waagden in korte tijd de oversteek naar de Spaanse enclave Ceuta, in de hoop Europa te bereiken. Inmiddels wijzen meerdere onderzoeken erop dat de massale toestroom niet spontaan ontstond. Volgens Spaanse en Marokkaanse veiligheidsanalisten speelde een enorme golf aan misinformatie op sociale media een cruciale rol bij de Ceuta-bestorming.
Tekst loopt verder onder de video
Honderden accounts verspreidden dezelfde boodschap
Uit onderzoek blijkt dat in slechts enkele weken tijd honderden nieuwe accounts op platforms als TikTok, Instagram, Facebook en WhatsApp actief werden. Via deze accounts werd de boodschap verspreid dat Spanje zijn grenzen zou hebben geopend en dat migranten na aankomst vrijwel automatisch een asielprocedure konden starten.
De berichten verwezen naar een recente uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof. Dat bepaalde dat mensen die Spanje via zee bereiken niet direct mogen worden teruggestuurd. Volgens de onderzoekers werd die uitspraak vervolgens verkeerd uitgelegd en bewust gebruikt om migranten te overtuigen dat de route naar Europa ineens eenvoudig was geworden.
Video’s maakten de oproep steeds geloofwaardiger
Niet alleen tekstberichten deden de ronde. Ook filmpjes van migranten die zichzelf zwemmend richting Ceuta filmden, werden massaal gedeeld. In verschillende video’s riepen mensen dat “Spanje open” zou zijn en werden zelfs aanwijzingen gegeven over de beste zwemroutes en de plekken waar migranten zich moesten melden.
Volgens onderzoekers begon de campagne klein, maar werd deze steeds geloofwaardiger doordat steeds meer accounts dezelfde informatie deelden. Uiteindelijk ontstond een sneeuwbaleffect waarbij WhatsApp-groepen met duizenden leden, TikTok-video’s met miljoenen weergaven en Instagram-berichten met duizenden likes elkaar voortdurend versterkten.
Mensensmokkelaars mogelijk betrokken
Wie precies achter alle accounts zit, is nog altijd onduidelijk. Wel sluiten de onderzoekers niet uit dat mensensmokkelnetwerken een belangrijke rol hebben gespeeld bij het verspreiden van de berichten.
Ook de Marokkaanse autoriteiten wijzen in die richting. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken zijn zowel mensensmokkelaars als desinformatie verantwoordelijk voor de enorme toestroom. De Spaanse premier Pedro Sánchez stelde eveneens dat de rechterlijke uitspraak bewust verkeerd werd uitgelegd om migranten te laten geloven dat Europa eenvoudig bereikbaar was.
Tienduizenden migranten waagden de oversteek
De gevolgen van de online campagne waren enorm. Volgens Spaanse cijfers probeerden ongeveer 72.000 migranten binnen 24 uur Ceuta te bereiken. Daarbij kwamen zeker 75 mensen om het leven, voornamelijk doordat zij tijdens de gevaarlijke oversteek verdronken.
Veel migranten ontdekten na aankomst echter dat de werkelijkheid heel anders was dan online werd voorgespiegeld. Een groot deel keerde al snel vrijwillig terug naar Marokko nadat bleek dat doorreizen naar Spanje niet vanzelfsprekend was en de omstandigheden in Ceuta zwaar tegenvielen.
Sociale media blijken opnieuw enorm krachtig
De Ceuta-bestorming laat volgens deskundigen zien hoe groot de invloed van sociale media inmiddels is geworden. Waar overheden jarenlang vooral keken naar fysieke grensbewaking, blijkt online desinformatie in korte tijd duizenden mensen in beweging te kunnen brengen.
Experts wijzen erop dat veel overheden ontwikkelingen op sociale media nog altijd onderschatten. Tegen de tijd dat de berichten serieus werden genomen, was de massale oversteek al begonnen. Daarom willen zowel Spanje als Marokko onderzoeken waarom hun inlichtingendiensten de campagne niet eerder hebben opgemerkt.
De gebeurtenissen zullen de komende tijd ongetwijfeld een belangrijke rol spelen binnen de Europese discussie over grensbewaking, mensensmokkel en de invloed van online platforms. De Ceuta-bestorming wordt daarmee niet alleen gezien als een migratiecrisis, maar ook als een voorbeeld van hoe snel misinformatie zich via sociale media kan verspreiden en duizenden mensen kan beïnvloeden.
Check ook:
