De toekomst ziet er niet goed uit wat betreft veel banen in Nederland. In het eerste kwartaal van 2025 meldden 82 bedrijven in Nederland een collectief ontslag aan bij het UWV. Dit is het hoogste aantal sinds 2020 en betekent dat ruim 4.700 banen op de tocht stonden in die periode. Zeker een op de drie onderhandelaars bij CNV heeft te maken met een aanzienlijke ontslagronde.
Duizenden banen staan op de tocht volgens CNV
CNV-voorzitter Piet Fortuin: “Duizenden banen staan momenteel op de tocht.” Voor het eerst in vier jaar telt Nederland meer werklozen dan vacatures volgens recente CBS-cijfers. “We staan op een kantelpunt: de bomen groeien niet meer tot in de hemel op de arbeidsmarkt. Steeds meer mensen staan binnenkort op straat.”
Fortuin wijst erop dat dit beeld door hun onderhandelaars wordt teruggezien op de werkvloer. CNV verwacht dat de werkloosheid de komende tijd in snel tempo verder oploopt. Bedrijven voelen zich vooral door gestegen kosten en digitalisering genoodzaakt tot reorganisaties.
Deze sectoren worden het hardst getroffen
Het gaat om banen in de industrie, de financiële sector, het hoger onderwijs en de retail die het hardst worden geraakt. De meeste meldingen van collectieve ontslagen zijn afkomstig uit de industrie en zakelijke dienstverlening. Vooral grotere bedrijven, zoals ING, melden structurele reorganisaties. ING heeft recent aangegeven dat circa 950 banen op de tocht staan tot eind 2026 vanwege verdere digitalisering, centralisatie en het realiseren van efficiency door kunstmatige intelligentie.
Werknemers uit primaire proces het zwaarst getroffen
CNV meldt dat vooral productiemedewerkers en winkelpersoneel, ondersteunende diensten worden getroffen, directies nauwelijks. Fortuin meldt hierover: “Voorspelbaar, maar het blijft triest. Als bezuinigen het doel is, zou een bezuiniging op de toplaag immers het meest effectief zijn. Maar het blijven doorgaans de medewerkers op de werkvloer die het hardst worden getroffen.”
Hij vervolgt: “Zelfs in sectoren waar de baanzekerheid altijd groot was, zijn veel mensen nu onzeker over hun baan. Veel mensen die nog nooit een reorganisatie hebben meegemaakt, zijn binnenkort toch aan de beurt.”
Stress en onzekerheid nemen toe
Niet vreemd dat Nederland ook massaal overspannen is. CBS en TNO constateren dat met name beroepen in de zorg, het onderwijs en de horeca als het meest stressvol worden ervaren. In deze sectoren staat door de reorganisaties bovendien de werkdruk verder onder druk. Medewerkers uit de getroffen sectoren noemen hoge taakeisen en weinig autonomie als voornaamste reden voor de stress.
Meer kans in deze sectoren
UWV meldt dat digitalisering en kostendruk bedrijven dwingen tot herstructurering. Met name op operationeel niveau verdwijnen banen, terwijl medewerkers met technische of digitale vaardigheden echter meer kans maken op snel nieuw werk. Hoewel lang niet altijd alle aangekondigde ontslagen ook daadwerkelijk tot onvrijwillig vertrek leiden, betekent het wel grotere onzekerheid voor veel medewerkers.
