Robert Peston, politiek redacteur van ITV News, luidt opnieuw de noodklok. De Britse journalist, die bekend werd door zijn vroege berichtgeving over de bankencrisis van 2008 en later ook al vroeg waarschuwde voor de impact van het coronavirus, vreest dat de wereld opnieuw afstevent op een zware klap.
Volgens Peston vormt dit keer niet de bankensector of een pandemie het grootste risico, maar de explosieve groei van investeringen in kunstmatige intelligentie (AI). Hij verwacht dat de financiële markten de komende jaren hard geraakt kunnen worden als de torenhoge verwachtingen rondom AI niet worden waargemaakt.
‘Ik ben oprecht bezorgd’
In een interview met Radio Times steekt Peston zijn zorgen niet onder stoelen of banken. “Ik ben oprecht bezorgd dat we binnen één of twee jaar wereldwijd met een ernstige financiële crash te maken krijgen.”
Volgens hem stroomt er momenteel een ongekende hoeveelheid kapitaal richting AI-projecten. Niet alleen technologiebedrijven investeren miljarden, ook de bouw van enorme datacenters en nieuwe energievoorzieningen slokt gigantische bedragen op.
Peston vergelijkt de huidige stemming op de financiële markten zelfs met de speculatieve euforie van vlak voor de beurscrash van 1929. “Er gaat een ongekende hoeveelheid geld naar de bouw van datacenters en energiecentrales voor AI.”
Grote verwachtingen, maar komen die wel uit?
Juist daar ziet de journalist het grootste gevaar. Hij twijfelt of bedrijven de enorme winsten kunnen realiseren die beleggers momenteel verwachten.
Wanneer die opbrengsten tegenvallen, vreest hij een kettingreactie. “Ik ben bang dat de winsten lang niet groot genoeg zullen zijn om al die investeringen te rechtvaardigen. Daardoor kunnen bedrijven omvallen, raken investeerders in paniek en krijgen we een flinke schok op de financiële markten.”
Volgens Peston kunnen faillissementen, dalende beurskoersen en afnemend vertrouwen elkaar vervolgens razendsnel versterken.
Zijn eerdere waarschuwingen bleken achteraf raak
Dat Peston nu opnieuw alarm slaat, zorgt voor extra aandacht. De journalist herinnert eraan dat hij ook ruim vóór de financiële crisis van 2008 waarschuwde voor grote problemen binnen de bankensector.
Destijds kreeg hij veel kritiek. “In het voorjaar en de zomer van 2007 waarschuwde ik al dat de problemen in de bankensector enorme gevolgen zouden hebben voor ons allemaal.”
Volgens Peston vonden veel politici en mensen uit de financiële wereld destijds dat hij overdreef. “Veel politici en mensen uit de financiële wereld schreven zelfs naar de BBC dat ik onnodig paniek aan het zaaien was.”
Ook aan het einde van 2019, toen de eerste berichten verschenen over een nieuw virus in Wuhan, trok hij vroegtijdig aan de bel. “Toen eind 2019 de eerste berichten over een mysterieus virus opdoken, heb ik tegen iedereen binnen de overheid die wilde luisteren gezegd: ‘Dit ziet er serieus uit.'”
Dit verandert volgens Peston de samenleving ingrijpend
Zijn zorgen gaan verder dan alleen een mogelijke beurscrash. Peston verwacht dat kunstmatige intelligentie de arbeidsmarkt fundamenteel zal veranderen.
Volgens hem zullen AI-systemen en robots in hoog tempo werkzaamheden overnemen die nu nog door mensen worden uitgevoerd.
“AI en robots zullen een enorm aantal banen overnemen.”
Daarmee ontstaat volgens hem een veel grotere vraag.
“Misschien komen er helemaal geen traditionele banen voor in de plaats. Hoe moeten mensen dan straks hun geld verdienen?”
‘Dan komt ook de samenleving onder druk te staan’
Peston waarschuwt dat de gevolgen uiteindelijk veel verder kunnen reiken dan alleen de economie.
Wanneer grote groepen mensen hun baan verliezen, dalen ook de belastinginkomsten. Dat kan volgens hem directe gevolgen hebben voor de financiering van publieke voorzieningen.
“Als enorme aantallen mensen hun baan verliezen, betaalt niemand nog inkomstenbelasting. Dan kan de overheid ook de publieke voorzieningen niet meer financieren en komt de samenleving onder zware druk te staan.”
Toch ziet Peston zichzelf niet als doemdenker
Ondanks zijn sombere analyse benadrukt de ITV-journalist dat hij zichzelf juist als optimistisch beschouwt. Volgens hem is het bespreekbaar maken van mogelijke risico’s de beste manier om toekomstige problemen te voorkomen.
“Ik ben juist een enorme optimist.”
Hij ziet AI nog altijd als een technologische revolutie die vergelijkbaar is met de industriële revolutie, maar vindt dat overheden, bedrijven en beleggers zich beter moeten voorbereiden op de mogelijke economische en maatschappelijke gevolgen.
Volgens Peston is vooruitdenken geen vorm van pessimisme, maar juist een manier om ervoor te zorgen dat de grootste doemscenario’s uiteindelijk géén werkelijkheid worden.
