Een nieuw miljardenplan van FIFA-voorzitter Gianni Infantino zorgt voor grote onrust binnen de internationale voetbalwereld. De FIFA wil een afzonderlijke commerciële onderneming oprichten waarin ook particuliere investeerders een belang kunnen krijgen. De nieuwe organisatie moet nog meer inkomsten genereren uit grote evenementen, waaronder de WK’s voor mannen en vrouwen en het WK voor clubs.
De Europese voetbalbond UEFA reageert bijzonder fel. Volgens de organisatie dreigt de FIFA een fundamentele grens te overschrijden door een deel van de commerciële exploitatie van het wereldkampioenschap open te stellen voor externe geldschieters.
Nieuw miljardenbedrijf voor FIFA-toernooien
Het plan draait om een onderneming met de naam FIFA Forward Enterprise, afgekort FFE. Deze dochterorganisatie zou worden gewaardeerd op ongeveer 20 miljard dollar. Door minderheidsbelangen aan investeerders te verkopen, wil de FIFA maximaal 4,2 miljard dollar ophalen. Omgerekend gaat het om ongeveer 3,6 miljard euro. De FIFA zegt zelf de volledige zeggenschap te behouden over sportieve regels, toernooien en bestuurlijke besluiten.
Ook de 211 aangesloten nationale voetbalbonden zouden financieel van de constructie moeten profiteren. Een deel van de opbrengsten en aandelen moet bij deze bonden terechtkomen, terwijl daarnaast ruimte wordt gemaakt voor particuliere investeerders.
Een fonds van de Amerikaanse zakenman Joshua Kushner wordt genoemd als mogelijke grote investeerder. Kushner is de broer van Jared Kushner, die getrouwd is met Ivanka Trump. Daardoor ligt ook de nauwe band tussen Infantino en de omgeving van de Amerikaanse president Donald Trump opnieuw onder een vergrootglas.
UEFA reageert woedend
Vanuit Europa klinkt harde kritiek op het voorstel. UEFA vindt dat de commerciële rechten en bestuurlijke richting van het voetbal niet behandeld mogen worden als gewone handelswaar.
“De ziel en het bestuur van het voetbal zijn geen bezittingen die verhandeld kunnen worden”, stelt de Europese bond. Ook benadrukt UEFA dat niemand eigenaar is van het voetbal en dat het spel daarom niet verkocht kan worden.
De bond maakt zich bovendien zorgen over het gebrek aan transparantie. Het is volgens UEFA onvoldoende duidelijk wie uiteindelijk financieel voordeel krijgt van de constructie en hoeveel invloed particuliere partijen daadwerkelijk kunnen uitoefenen.
Angst voor nóg meer wedstrijden
Critici vrezen dat investeerders vooral geïnteresseerd zullen zijn in een zo hoog mogelijk rendement. Dat kan leiden tot druk om het WK vaker te organiseren, het deelnemersveld opnieuw uit te breiden of meer wedstrijden aan het programma toe te voegen.
Meer landen en extra duels leveren immers meer kaartverkoop, uitzendrechten en sponsorgeld op. FIFA stelt daar tegenover dat het nieuwe kapitaal opnieuw in de ontwikkeling van het wereldvoetbal wordt geïnvesteerd. De aangesloten bonden moeten uiteindelijk over het voorstel beslissen.
De discussie raakt daarmee aan een bredere vraag: blijft het WK in de eerste plaats een sporttoernooi, of ontwikkelt het zich steeds verder tot een commercieel entertainmentproduct?
