Nieuwe geluidsopnamen werpen een nieuw licht op de tragische treinramp in Spanje. Terwijl een hogesnelheidstrein door een technische storing niet verder kon rijden, kreeg een andere trein toestemming om op normale snelheid door te rijden. Dat gebeurde ondanks waarschuwingen dat het eerste treinstel nog altijd stilstond. De Spaanse krant El País heeft gesprekken tussen machinisten en de verkeersleiding gepubliceerd. Daaruit blijkt dat er in de minuten voorafgaand aan de botsing meerdere mogelijkheden waren om in te grijpen. Toch volgde een verwoestende aanrijding.
Treinramp in Spanje na storing in beveiligingssysteem
De ramp vond woensdagochtend 28 oktober plaats bij Urda, in de Spaanse provincie Toledo. Twee hogesnelheidstreinen, een van spoorwegmaatschappij Iryo en een van Renfe, botsten op hetzelfde traject.
Aan de aanrijding ging een storing vooraf in het elektronische beveiligingssysteem LZB. Dit systeem bewaakt onder meer de veilige afstand tussen treinen en geeft machinisten informatie over de toegestane snelheid.Toen het systeem rond 08.30 uur uitviel, kwamen verschillende treinen automatisch tot stilstand. De verkeersleiding in Madrid moest vervolgens handmatig bepalen hoe het treinverkeer veilig kon worden hervat. Juist tijdens die overgang lijkt het ernstig mis te zijn gegaan.
Verkeersleider geeft opvallende opdracht
Uit de gesprekken die El País in handen kreeg, blijkt dat de verkeersleider omstreeks 08.36 uur toestemming gaf aan de machinist van de Renfe-trein om zijn reis voort te zetten.De instructie was opvallend: de machinist mocht zijn trein opnieuw in beweging zetten en de normale snelheid hervatten.
Volgens de Spaanse minister van Transport, Óscar Puente, had onder deze omstandigheden juist een veel strengere veiligheidsprocedure moeten gelden.
Treinen mochten bij het uitvallen van de beveiliging alleen voorzichtig verder rijden, met een maximumsnelheid van 40 kilometer per uur en de mogelijkheid om onmiddellijk voor een obstakel te stoppen. Toch kreeg de Renfe-machinist een andere opdracht. Zijn trein bevond zich op dat moment ongeveer 25 kilometer achter de stilstaande Iryo-trein.
Machinist waarschuwde: trein kan niet verder
Ook de machinist van Iryo kreeg aanvankelijk toestemming om de reis te hervatten. Maar dat bleek onmogelijk. Omstreeks 08.48 uur, slechts vijf minuten voor de fatale botsing, nam de machinist opnieuw contact op met de verkeersleiding. De trein kon vanwege technische problemen niet opnieuw worden opgestart.
Het cruciale detail: de verkeersleiding wist daarmee dat er nog altijd een trein stilstond op het traject waarover de Renfe-trein naderde. Toch werd de machinist van de naderende hogesnelheidstrein volgens de beschikbare opnamen niet gewaarschuwd dat hij moest remmen of stoppen. Omstreeks 08.53 uur volgde de aanrijding. Beluister de opname hier:
Spaanse minister spreekt van onverklaarbare beslissing
De onthullingen hebben in Spanje grote vragen opgeroepen over de manier waarop de verkeersleiding heeft gehandeld. Minister Puente noemt het onverklaarbaar dat de Renfe-trein toestemming kreeg om normaal verder te rijden terwijl het beveiligingssysteem niet werkte en het spoor nog bezet was.
Extra opmerkelijk is dat een andere machinist volgens de minister zelf had gewezen op de verplichte snelheidsbeperking. Voor die trein werd de instructie vervolgens gecorrigeerd. Waarom dezelfde waarschuwing niet bij de betrokken Renfe-trein terechtkwam, is nog onduidelijk.
Volgens de reconstructie verstreken er ongeveer zeventien minuten tussen het hervatten van de rit en de botsing. In die periode lijkt er meerdere keren gelegenheid te zijn geweest om een noodlottige afloop te voorkomen.
